تقسیم بندی پروژه ها و مفاهیم قراردادها

انواع قراردادها

مقدمه

هدف از نگارش این متن شرح اصول و مفاهیم کلی در مورد پروژه ها و قراردادها میباشد. در ابتدا برخی تعاریف مهم مورد استفاده در پروژه های مختلف بخصوص در قراردادهای  EPC با توجه به کاربرد فراوان این نوع قرارداد (پیمان) در صنایع کلان و مهم کشور از جمله نفت و گاز، فولاد و… را بیان خواهیم کرد. در ادامه مراحل اخذ یک پروژه را تا مرحله انعاد قرارداد شرح میدهیم و سپس انواع قراردادها را از منظر پیمانکاری، از جنبه مالی- حقوقی و بر اساس استاندارد PMBOK بررسی می نماییم. امید است مطالعه مطالب این بخش باعث ارتقاء اطلاعات خوانندگان گرامی گردد.

عناوین این بخش عبارتند از:

                            تعریف ها

                            مراحل اخذ پروژه

                            انواع قرادادهای پیمانکاری

                            انواع قرادادها به لحاظ مالی-حقوقی

                            انواع قراردادها بر اساس PMBOK

تعریف ها

-  پیمان: شامل موافقتنامه بین کارفرما و پیمانکار برای اجرای موضوع پیمان و مشتمل بر اسناد پیمان می باشد.

-  موافقتنامه: سندی است که بین کارفرما و پیمانکار مبادله می شودو مشخصات اصلی پیمان مانند مشخصات دو طرف، موضوع، مبلغ و مدت پیمان در آن بیان شده است.

-  شرایط عمومی: مفاد همین متن است که شرایط عمومی حاکم بر پیمان را تعیین می کند.

-  شرایط خصوصی: عبارت از شرایط خاصی است که بمنظور تکمیل شرایط عمومی برای این پیمان خاص تنظیم شده است. مواد درج شده در شرایط خصوصی هیچگاه نمیتواند مواد شرایط عمومی را نقض کند.

- پیوست: مشخصات و مدارک تکمیلی است که اختصاصا در پیمان به منظور تکمیل مفاد موافقتنامه پیمان تنظیم شده است.

-  کارفرما: شخص حقوقی است که طرف پیمان یا پیمانکار است و کارهای موضوع پیمان برای وی انجام میشود. نمایندگان و جانشینان قانونی کارفرما در حکم کارفرما هستند.

-  پیمانکار: شخص حقوقی است که طرف پیمان با کارفرماست و اجرای کارهای موضوع پیمان را بر عهده گرفته است. نمایندگان و جانشینان قانونی پیمانکار در حکم پیمانکار هستند.

-  مشاور کارفرما: شخص حقوقی است که به عنوان عامل فنی کارفرما برای انجام خدمات فنی در زمینه کارهای موضوع پیمان معرفی گردیده است.

-  بازرس فنی: شخصی است حقیقی یا حقوقی که از سوی کارفرما به منظور نظارت بر فعالیتهای کنترل کیفی کارهای انجام شده از سوی پیمانکار به کار گمارده می شود تا زیر نظر مشاور کارفرما انجام وظیفه کند.

-  مهندس طراح: شخص حقیقی یا حقوقی است که از طرف پیمانکار مسئولیت انجام تمام یا بخشهایی از خدمات مهندسی کار موضوع پیمان را بر عهده دارد. مهندس طراح میتواند از زیر مجموعه های پیمانکار و یا یک شخص ثالث طرف پیمان با وی باشد که در هر حال پس از تایید کارفرما شروع بکار می کند.

-  فروشنده: تولید کننده، سازنده، تامین کننده یا عامل فروش است که از طریق انعقاد پیمان با پیمانکار متعهد به تامین اقلامی از مصالح و تجهیزات مورد نیاز اجرای کار است. تولید کنندگان، سازندگان، تامین کنندگان یا توزیع کنندگان اقلامی از مصالح و تجهیزات مورد نیاز کار فروشندگان نیز فروشنده نامیده می شوند.

-  پیمانکار دست دوم: شخص حقیقی یا حقوقی است که بمنظور انجام بخش و یا بخش هایی از عملیات ساختمان و نصب خدمات فنی مرتبط با آن در کارگاه به وسیله پیمانکار و از طریق عقد قرارداد به کار گمارده می شود.

مراحل اخذ پروژه

دراین قسمت مراحل اخذ یک پروژه را از ابتدا تا مرحله انعقاد قرارداد باختصار شرح می دهیم:

1-  دريافت مدارك مربوط به شركت درمناقصه، دعوت به همكاري و …

2- بررسي اسناد و مدارك دريافتي از كارفرما (در این مرحله در صورت نیاز اطلاعات تکمیلی از کارفرما دریافت و یا از محل پروژه بازدید بعمل خواهد آمد)

3-    تصميم گيري درخصوص شركت در مناقصه و تهيه پروپوزال.

4-  برآورد هزينه انجام پروژه براساس بخشنامه هاي سازمان مديريت و برنامه ريزي كشور و يا براساس نيروي انساني و تجهيزات موردنياز با  اعمال ضرايب بالاسري

5-  برآورد نيروي انساني و تجهيزات موردنياز در پروژه

6-  نهايي كردن و ارسال پروپوزال به كارفرما

7-  پيگيري اخذ نظرات كارفرما

8-  مرحله انعقاد قرارداد (در صورت اخذ پروژه)

انواع قرار دادهای پیمانکاری

انتخاب مناسب روش اجرای پروژه، می تواند هزینه های پروژه را بطور متوسط تا 5 درصد کاهش دهد.همچنین انتخاب مناسب روش اجرای پروژه، می تواند زمان اجرای پروژه را تا 30 درصد کاهش دهد. هر پروژه دارای خصوصیات و نیازهای منحصر به فردی است و برای اینکه پروژه موفق باشد، باید در انتخاب روش اجرای آن علاوه بر مسائل فنی، نیازهای کارفرما و پیمانکار نیز در نظر گرفته شود. انواع قرارداد های پیمانکاری بر اساس آنچه که در کشور ما رواج دارد به دسته های زیر تقسیم می گردد:

- خود اجرا (امانی)   In – House

- متعارف (سه عاملی)   Design – Bid – Build

- مدیریت اجرا (چهار عاملی)   Construction Management

- طرح و ساخت (دو عاملی)   Design – Build

- ساخت، بهره برداری و انتقال   Build, Operate & Transfer

- روش طراحی،تدارک، ساخت Engineering, Procurement, Construction) EPC)

در ادامه هر کدام از دسته های اشاره شده را باختصار شرح می دهیم.

جهت دریافت کامل مقاله فوق بر روی دانلود کلیک کنید.

دانلود